Skala APHA / Hazen / Pt-Co
APHA, Hazen i Pt-Co to trzy nazwy tej samej skali barwy cieczy klarownych. Wyjaśniamy, co oznacza i gdzie się ją stosuje.
Jedna skala, trzy nazwy
APHA, Hazen i Pt-Co (platyna–kobalt) to trzy nazwy tej samej skali barwy stosowanej do cieczy klarownych, bliskich wody. Skala opisuje stopień żółtego zabarwienia w jednostkach od 0 (woda destylowana, bez barwy) do 500. Nazwa Pt-Co pochodzi od pierwotnego wzorca — roztworu chloroplatynianu potasu i chlorku kobaltu, którego barwa odpowiadała kolejnym punktom skali.
Metoda jest znormalizowana m.in. w ASTM D1209 i ISO 6271. Choć historycznie porównywano ciecz wzrokowo z zestawem wzorców, dziś pomiar wykonuje się obiektywnie spektrofotometrem transmisyjnym, co eliminuje subiektywność i pozwala archiwizować wyniki.
Gdzie się ją stosuje
Skala APHA/Pt-Co jest standardem kontroli jakości tam, gdzie liczy się przejrzystość i brak zażółcenia:
- przemysł chemiczny — rozpuszczalniki, plastyfikatory, żywice, glikole;
- przemysł farmaceutyczny — substancje i roztwory zgodnie z farmakopeą;
- przemysł spożywczy — oleje, syropy, napoje.
Dla cieczy o silniejszym zabarwieniu stosuje się pokrewne skale, jak Gardner czy Saybolt. Do pomiaru barwy cieczy w tych skalach służą spektrofotometry transmisyjne, np. TS4020 lub stacjonarny YS6060, które podają APHA, Gardner, Saybolt i inne indeksy w jednym pomiarze.
Najczęstsze pytania
Czym różni się APHA od Pt-Co i Hazen?
To trzy nazwy tej samej skali barwy cieczy klarownych. APHA pochodzi od American Public Health Association, Pt-Co od pierwotnego wzorca platyna–kobalt, a Hazen od nazwiska autora metody. Wartości są tożsame.
Kiedy stosować APHA, a kiedy Gardner?
Skala APHA/Pt-Co jest przeznaczona do cieczy jasnych, bliskich wody (0–500). Ciecze o wyraźniejszym, żółto-brązowym zabarwieniu ocenia się w skali Gardnera. Wiele spektrofotometrów transmisyjnych podaje obie skale jednocześnie.
Czy muszę porównywać próbki wzrokowo z wzorcami?
Nie. Nowoczesny spektrofotometr transmisyjny mierzy barwę cieczy obiektywnie i przelicza ją na skalę APHA/Pt-Co, eliminując subiektywność oceny wzrokowej i umożliwiając archiwizację wyników.