Geometria pomiaru barwy — 45°/0° a d/8°
Geometria decyduje o tym, jak przyrząd „widzi" próbkę. Wyjaśniamy różnicę między geometrią kierunkową 45°/0° a sferyczną d/8° oraz tryby SCI i SCE.
Dlaczego geometria ma znaczenie
Wynik pomiaru barwy zależy nie tylko od samej próbki, ale i od tego, pod jakim kątem jest oświetlana i obserwowana. Dlatego normy definiują geometrie pomiaru. Dwie najważniejsze to kierunkowa 45°/0° i sferyczna d/8°.
Geometria 45°/0°
Próbka jest oświetlana pod kątem 45°, a światło odbierane prostopadle (0°) — albo odwrotnie. Taka geometria eliminuje wpływ połysku i dobrze odwzorowuje sposób, w jaki barwę ocenia ludzkie oko, patrząc na powierzchnię matową lub fakturowaną. Sprawdza się w kontroli tekstyliów, tworzyw, ceramiki, druku i materiałów odblaskowych. Przykład takiego przyrządu to spektrofotometr TS-26C.
Geometria sferyczna d/8°
Próbka jest oświetlana rozproszonym światłem kuli integrującej, a obserwowana pod kątem 8°. Geometria d/8° uniezależnia pomiar od połysku i faktury, dlatego jest zalecana do powierzchni błyszczących, do kontroli receptur oraz gdy trzeba porównywać próbki o różnym wykończeniu.
Tryby SCI i SCE
Geometria sferyczna oferuje dwa tryby:
- SCI (Specular Component Included) — z uwzględnieniem połysku; ocenia „czystą" barwę materiału niezależnie od stanu powierzchni. Używany w kontroli receptur.
- SCE (Specular Component Excluded) — z wyłączeniem połysku; wynik lepiej odpowiada wrażeniu wzrokowemu gotowego wyrobu.
Najlepsze spektrofotometry mierzą oba tryby jednocześnie. Wybór geometrii warto powiązać z materiałem i normą — chętnie pomożemy go dobrać.
Najczęstsze pytania
Którą geometrię wybrać — 45°/0° czy d/8°?
Geometria 45°/0° odwzorowuje ocenę wizualną i sprawdza się przy powierzchniach matowych i fakturowanych. Geometria sferyczna d/8° uniezależnia pomiar od połysku i jest zalecana dla powierzchni błyszczących oraz kontroli receptur.
Czym różni się SCI od SCE?
SCI uwzględnia składową zwierciadlaną (połysk) i ocenia barwę materiału niezależnie od wykończenia powierzchni — to tryb do receptur. SCE wyklucza połysk, więc wynik lepiej odpowiada temu, co widzi oko na gotowym wyrobie.
Czy wyniki z różnych geometrii można porównywać?
Nie bezpośrednio. Przyrządy o różnej geometrii dają różne wartości dla tej samej próbki, dlatego wzorzec i próbkę należy zawsze mierzyć tą samą geometrią i w tym samym trybie (SCI lub SCE).