Pomiar w transmisji a w odbiciu
To, czy barwę mierzy się w świetle odbitym czy przechodzącym, zależy od materiału. Wyjaśniamy, kiedy wybrać transmisję, a kiedy odbicie.
Dwie drogi światła
Barwę można zmierzyć na dwa sposoby, zależnie od tego, jak światło oddziałuje z materiałem:
- Odbicie (reflektancja) — mierzy światło odbite od powierzchni. To metoda dla materiałów nieprzezroczystych: tekstyliów, tworzyw, farb, powłok, papieru, proszków.
- Transmisja (transmitancja) — mierzy światło przechodzące przez próbkę. To metoda dla materiałów przezroczystych i półprzezroczystych: cieczy, folii, szkła, filtrów.
Jak wybrać metodę
Decyduje charakter próbki:
- Materiał nieprzezroczysty → odbicie. Standardowy spektrofotometr lub kolorymetr.
- Ciecz klarowna (rozpuszczalniki, oleje, napoje, farmaceutyki) → transmisja. Dedykowany spektrofotometr transmisyjny, np. TS4020, podaje barwę i skale przemysłowe (APHA, Gardner, Saybolt).
- Ciecz mętna lub z zawiesiną (soki z miąższem, mleko) → często lepsza jest reflektancja, bo światło jest silnie rozpraszane.
- Folie, szkło, opakowania → transmisja i pomiar zamglenia (haze) mgłomierzem wg ASTM D1003.
Niektóre przyrządy stacjonarne, jak YS6060 czy TS8560, łączą oba pomiary — odbicie i transmisję — w jednym urządzeniu.
Najczęstsze pytania
Kiedy mierzyć w transmisji, a kiedy w odbiciu?
Materiały nieprzezroczyste (tekstylia, tworzywa, farby) mierzy się w odbiciu. Materiały przezroczyste i ciecze klarowne — w transmisji. Materiały mętne bywają wyjątkiem: przy silnym rozproszeniu światła lepsza bywa reflektancja.
Czy jeden przyrząd zmierzy odbicie i transmisję?
Tak — niektóre spektrofotometry stacjonarne (np. YS6060, TS8560) mają obie geometrie i pozwalają mierzyć zarówno próbki nieprzezroczyste, jak i przezroczyste oraz ciecze.
Czym różni się transmitancja od zamglenia (haze)?
Transmitancja to całkowita ilość światła przechodzącego przez materiał, a zamglenie (haze) to udział światła rozproszonego pod dużym kątem, odpowiedzialny za „mleczny" wygląd. Oba mierzy się mgłomierzem wg ASTM D1003.